سعید موغانلی منیم عزیز قارداشیم و آذربایجانیمیزین ادبیات ساحه سینده گئجه گوندوز تانیمادان چالیشانلاردان دیر. یاشماق سیرا کیتابلاری آذربایجان ادبیات گؤیون ده پاریلدایان اولدوزلاردیلار و سعیدین چالیشمالاری سایه سینده بو اولدوزلارین هر گون سایی سی آرتماقدا و ادبیاتچیلاریمیزین یوللارینا ایشیق ساچماقدادیر. بو دیرلی قارداشیم من تبریز زیندانیندا گؤز آلتیندا اولان زامان و ایندی بیر ایل حبس جزاسی آلدیغیم گونلرده قلمینی منیم اوچون کاغاذ اوسته گتیرمیش. بئله لیک له سعید قارداشیم دان و سؤزجوک لرله آزادلیق گؤیونه چاتماق اوچون چیخاناق دوزلدن شاعیرلریمیزدن تشککور ائتمک ایستیرم و سعیدین منیم اوچون یازدیغی شعرلری بیر دفعه ده اوخویورام...

... کیشی­لر جهنّم،

هئچ بیر قادین زیندانا دوشمه­یه­یَدی کاش...

و هئچ بیر آنا،

الی سیلاحلی قاباغیندا آغلامایایدی.

آخی اوردا داراق تاپیلمیر ساچ داراماغا

و قورشون آنا لایلاسی ائشیتمه­یه کاردیر.

ائویمیز جهنّم،

گؤیرچین­لر ده اوچورولسون.

کؤپک­لر باغلانیلسین،

زیندانلار باغلانماسالار دا.

آنالار زیندانا تابشیریلماسینلار،

زیندانلار آنالارا تابشیریلسین کاش...

پان پلنگیسمین آناسی خاتین

و شعرین سون مدیری یاشام

شعر دوغوزدورورسان کیشی جیسمیمدن

                   ( قادینلاشا-قادینلاشا )

* * *

سورون یاشاماقدیر

        یاشماق بهانه­دیر...  

یوخسا بیز سحرله-مرضیه­نی گؤزل­دیلر دئمیشدیک

و فیشدیریغا باسمیشدیق

                    کوتون مان­قوردلاری

قورخما آزادلیغا بورجون اؤده­ییر زیندان­لار

و اینان پان پلنگیسمین سون معبدی

                      بازار آغزی دئییل

                      ائل گؤلودور.

و علیرضایا دئنن

      -سن یاخشی دوشونورموشسن قاداسی...

آدین آزدیر
آدین آزاد.
آدین نازدیر
آزاد ناز...
آدین آزادلیقدیر گویلومه دوشور...

آدین مرضیه اسکویی - مدینه گولگون - شاه صنم - نیگار - هجر - سحر - حکیمه بلوری - زینب پاشا - زیبا کرباسی - سولماز تبریزلی - ناز پری - نیگار خیاوی - سریه - تومروس آنا - چیچک بانی

 آدین باجیم ایمیش دئمه...

 باغیشلا خانیم ! آدی نه ایدی سیزین؟؟؟

امروز روز 26 آذر است. 63 سال پیش در چنین روزی به دنبال اشغال، نسل کشی و استقرار نیروهای ارتش شاهنشاهی در سراسر آذربایجان صدها هزار جلد کتاب نوشته شده به زبان تورکی آذربایجانی از کتابخانه ها، دانشگاهها، مدارس، کیف دانش آموزان، دفاتر ادارات و حتی طاقچه خانه ها توسط رژیم پهلوی جمع آوری شد و در اقدامی به غایت ضد فرهنگی و ضد مدنی، در میادین اصلی شهرهای تورک نشین برروی هم انباشته شده در آتش حقد و نفرت پان ایرانیستها سوزانده شد. . آنانی که چند روز قبل سیل خون را در شهرهای آذربایجان به راه انداخته بودند در 26 آذر ماه به قتل عام فرهنگ آذربایجان پرداختند تا به زعم خود هیچ نوشته ای و سندی را به زبان تورکی و از زمان حکومت خودمختار و ملی ایالت آذربایجان، برای نسلهای اینده ملت تورک آذربایجان باقی نگذراند

آری! امروز روز 26 آذر است. روزی که شقی­ترین انسان­ها با ژست ناجیان آذربایجان؟! همه کانون­های فرهنگی و هنری را ویران کردند، آلات موسیقی را شکستند، مرکز تئاتر و کتابخانه ی مجلس ملی را به آتش کشیدند. کتاب های در سی تورکی را سوزاندند و جشن کتاب سوزی برپا کردند. آنها بعد از شکستن مجسمه های ستار خان و باقر خان، عکس های رضا خان و محمدرضا خان را به جای آن ها گذاشتند. «ایواز طه» در نوشته­ای با عنوان "فرقه‌ی دموكرات آذربايجان و داوری يكجانبه" چه خوب به این مسئله اشاره می­کند: "...واقعيت اين است كه حتي انبوه اسناد مكتوب، در برابر آنچه در 26 آذر 1325 در ميدان ساعت تبريز روي داد گنگ و نارسا مي‌نمايد. در آن روز دانش‌آموزان دبستاني به صف كشانده شدند تا كتاب درسي «آناديلی» (زبان مادري) را "زنده باد شاه" گويان در آتش اندازند. آن جشن كتاب‌سوزان ساعت‌ها و روزها ادامه يافت و كتاب‌هايي در آن سوختند كه جز ادبيات شفاهي آذربايجان و چند اشعار كودكانه چيزي در آنها يافت نمي‌شد. شايد هدف از آن آتش‌سوزي كه اندكي بعد انبوه كتاب‌هاي غير درسي را نيز در كام خود كشيد، رفع موانع و هموار كردن راه براي ايجاد فرهنگ عمومي بود كه سنگ زيربناي آن در فرهنگستان اول گذاشته شده بود."

 و تعجب ­آور اینکه، هیچ سازمان سیاسی به این جنایت عظیم اعتراض نکرد. تنها آذربایجانیان شمالی بودند که با تن و جان خود با احساس این ظلم مطلق، بشریت مترقی را به دادخواهی فراخواندند. «صمد وورغون» شاعر بزرگ آذربایجان که در کنگره ی جهانی صلح پاریس شرکت نموده بود با خواندن شعر «یاندیریلان کیتابلار» (کتابهایی که سوزانده شد) اعتراض آذربایجانیان را به گوش جهانیان رساند.

من امروز تصمیم گرفتم تا این شعر را که به زبان تورکی سروده شده است به زبان همانهایی که این جنایت را در حق فرهنگ آذربایجان کردند برگردانم. چرا که این شعر خطاب به آنان سروده شده و احساس می کنم این نسلی از آنان که این روزها کلمه حقوق بشر را به آدامسی در دهان خود تبدیل کرده و همواره از ما آذربایجانیها دلیل سکوتمان در برابر حوادث اخیر کشور را جویا می شود می تواند جواب سوالش را در این شعر بیابد.

جلاد! آن کتابهایی که پشته پشته می سوزانی

شهرت هزاران کمال، آرزوی هزاران قلب است

ما کوچ می کنیم از این دنیا اما آنها به یادگار می مانند

در هر ورقش نقش بسته احساسات چندین انسان

شهرت هزاران کمال، آرزوی هزاران قلب است

آن کتابهایی که می سوزانی شعله می کشند... خوب نگاه کن!

آن شعله ها زبانه می کشند و نور می افشانند به ظلمتها

روح نجیب شاعران در حالی که از مزار بلند می شوند

تشویق می کنند ملت قهرمانی را که عشقی بزرگ دارد

آن شعله ها زبانه می کشند و نور می افشانند به ظلمتها

جلاد! به زبان من سروده شده اند بایاتی ها و قوشماها

بگو آیا آن دل سنگی تو هیچ آنها را شنیده؟

در هر پرده گرایلی آن قلب هزاران مادر نهفته

هر شکسته ام فرزند یک آرزوی مقدس است

بگو آیا آن دل سنگی تو هیچ آنها را شنیده

بگو آیا آن تویی که خوار می نگری به زبان شعر من؟

شهرت شرق بزرگ است غزلهای فضولی

آیا تو " ترک خر" می نامی ملت و خلق مرا؟

زیبای آذربایجان است آنکه سود بخشیده به نوابغ

شهرت شرق بزرگ است غزلهای فضولی

جلاد! حتی اگر آتش شوند و بسوزند، خاکستر نمی شوند آرزوها

قلب مادر طبیعت بنده نیافریده انسان را

دنیای هر قلبی سعادتی برای خود آرزو می کند

با خون نوشته شده است داستان هر آزادی

قلب مادر طبیعت بنده نیافریده انسان را

از ازل دشمنم است تاریکی کثیف

هر خاکی عشق خود را دارد و هر ملتی نام خود را

با کائنات عوض نمی کنم شهرتم را حتی برای یک آن

منم فرزند سرزمین آتشها با پیراهنی از آفتاب

هر خاکی عشق خود را دارد و هر ملتی نام خود را

چیستند آن چوبه های دار، بگو کیستند آنها که آویخته شده اند

آیا به نظرت بازیچه می آید صدای حق وطنم

دست نگه دار! دست نگه دار! بیدار است در هر قلبی یک شیر

گلوی تو را خواهد فشرد پنجه توانای او

آیا به نظرت بازیچه می آید صدای حق وطنم

جلاد! بگو آیا تو نسل کشی می کنی فدائیان را؟

خون صاف ملتم است آن خونی که همچون گرگ سر می کشی

زمان دارد می آید... من می شنوم صدای پایش را

روح قیام شهدا یقه ات را خواهد گرفت

خون صاف ملتم است آن خونی که همچون گرگ سر می کشی

ورق بزن تاریخها را و کمی شرم کن در برابر من

آیا آن مادر من تومروس نبود که سر از تن کیخسرو جدا کرد؟

تاج گل کوراوغلو و ستارخان است بر سر من

نسلهای من سنگ روی سنگت بند نخواهند کرد

آیا آن مادر من تومروس نبود که سر از تن کیخسرو جدا کرد؟

بران اسبت را، بتاز چهار نعل! میدان از آن توست... اما

من می بینم فصل بهاری را که سرخ پوشان دارد می آید

آفتاب شرق بزرگ است این خاکی که من در آن زاده شده ام

من پروردم نسل انقلابهای سرخ بیرق را

من می بینم فصل بهاری را که سرخ پوشان دارد می آید

دوستلار منه توتوقلو قالدیغین گونلردن یاز دئدیلر. من اوردا نه لر گؤردوکلریمی یاخین فورصتده یازاجاغام. آما آشاغیداکی یازینی علیرضانین دوغوم گونونه یازمیشدیم. بیلیرسینیز من اونو گؤرمک اوچون زیندانا گئتدیم. یاغیشلی بیر گون ایدی. 28 گون علیرضادان خبرسیزدیم. نه بیر گؤروشمه، نه بیر تیلفون، نه بیر خبر... . اونلارین بیزیم گؤروشمه میزه ایزین وئرمکلری بیراز شوبهه لی گلیردی منه، آما ندنسه اوره ییمده کی او گؤروش اومودو شوبهه مه اوستون گلدی. او گون توتوقلاندیم و علیرضانی دا گؤره بیلمه دیم. چوخ چیرکین اولدو هر شئی گؤزومده. دونیا چوخ چیرکین ایدی. منه بو حوققا نی وورمایا نه گرک واریدی بیله مه دیم! علیرضا ایلا تام 2 آی بویونجا نه دانیشیب نه ده گؤروشه بیلدیم. اؤز دورومومدان چوخ اوندان خبرسیزلیک منی اینجیدیردی. بازپرس اونون جورمونون آغیر اولدوغونو دئییردی. من ده ایلک دفعه تورک دیلینده مدرسه ایسته یی نین آغیر بیر جورم اولدوغونو اؤیرندیم! بازجولار دا اوندان شیکنجه آلتیندا منیم علیهیمه اعتیراف آلدیقلارینی دئییردیلر. بو سؤزلره اینانمیردیم آما یئنه ده خبرسیزلیک منی چوخ سیخیردی. آزادلیغیمدان سونرا علیرضا ایچه ریده یکن اونون گؤروشونه گئدیب و 2 آی آیریلیقدان سونرا ایلک گؤردوم اونو . او 2 آیدا تیلفون لا دا گؤروشمه میشدیک. سؤزلریمیز چوخ ایدی فورصتیمیز آز. ائله بیر دورومدا سؤزجوک لر آز گتیرر. ال اله وئریب باخیشلاریمیزلا دانیشدیق.

بو یازینی مهر آیی نین 25 علیرضانین دوغوم گونونده یازدیم:

ایلک باخیش یاندیرار دئدیلر. ایلک باخیش داغیدار. ایلک باخیشلاردیر چیرپیندیران اورکلری. سونوندا ائله او ایلک باخیشلاردیر سئودالاندیران. ندنسه بیلمیرم آما من سنین او ایلک باخیشلاریوی خاطیرلامازدیم. ایلک دفعه هاردا گؤردوم سنی؟ سنین منه سؤیله دیغین ایلک کلمه نه ایدی؟ گرچکدن سنین ده ایلک باخیشلارین منی یاندیریب داغیتدیلارمی؟ سنی نه قدر سئودیم؟ سئومک اوچون بیر اؤلچو وارمی؟

جانیم سئوگیلیم! من بو سورغولارا سن یوخ کن جاواب تاپدیم. سنین یوخلوغونون ایلک گئجه سی سحره دک گؤزلریمین اؤنونده ایدی ایلک باخیشلاریوین خیالتی. من او 94 گون آیریلیقدا سنی نه قدر سئودیغیمی آنلادیم. من 2 آی بویونجا سنی گؤرمه دن سونرا ایلک سنی گؤردوغومده همن او ایلک باخیشلارلا قارشیلاشدیغیمی آنلادیم. او محکم باخیشلارین قورخو سالیر سنی اینجیدنلرین جانینا. سنین باخیشلارین هم سئومه لی هم قورخمالی دیر! دئمک ائله من همن او ایلک باخیشلاردان سئودالانمیشدیم. نه دن بئله داورانیرلار بیزه جانیم؟ گوناهیمیز نه دیر بیزیم؟ حاققیمیزی باغیرماق می؟او گون 2 آی سندن اوزاق قالمادان سونرا ایلک سنی گؤردوغومده آنلادیم موتلولوغون سن ایله منه نه قدر ساده بیر شئی اولماسینی. سنینله بیرلیک ده، ال لرین الیمده و اؤنوموزده دونیانین ان دادلی چایی ایله دولموش ایکی ایستیکان! کشکه سرباز او قدر تئز گؤروش واختینین سونا چاتماسینی سؤیله مه سه یدی. موتلولوغون قدرینی، سنین قدریوی و سئوگیمیزین قدرینی بیلدیم. من موتلویام سنله، اومودلویام گله جه یه، نه یاخشی کی وارسان حایاتیمدا. جانیم علیرضام! آدیم آدیم حاققیمیزی یاشاتماق یولوندا سنیله اولاجاغام. موتلق بیر گون تورک دیلینده مدرسه قوراجاییق بو اؤلکه ده. بیزده آدام کیمی حاققیمیزی یاشایاجاییق. بونو سنه سؤز وئریرم. دوغوم گونون قوتلو اولسون. سنی چوخ سئویرم.

ایلک باهارلاشمیشدی شهر سون باهار چاغیندا

سولموش یارپاقلار بئله یاشیللانماق ایستیردی

بیر سئوگی دوغولماقدایدی آخی

پارکین چیراقلارینین ایشیغیندا

سن له من

اوتورموش بیر نیمکت اوستونده

تانرینین نفسلرینین سسی گلیردی

ایکی داملا گؤز یاشیلا باشلادی

سونرا دا بیر گولومسمه

یئر ده باغیردی گؤی ده تانری دا

سنی سئویرم سسی گلدی بوتون دونیادان

سانکی یئنی دن دوغولدوق هر بیریمیز

باشدان باشلانماقدایدی دونیا

بیر سئوگی دوغولموشدو آخی

دونیادا بیزیم ایچین بیر اومود

سئوگیمیزه

تانری شاهیدلیک ائتدی

تاپیشیر منه دئدی

آما من

او قدر قیسقانیرام کی

سنی

تانریا بئله

یارانیش

بیر قیویلجیم

بیر پیریلتی

بیر سس میدیم

چاغلارین اورتاسیندا

قارانلیق بیر زاماندی

شهوتلی بیر گئجه یدی

فیرتینالی بیر آخشام

پارتلاییشدیر اینسانلیغا یارانیش

گؤی گوموش ماویسی

یئر چامور قاراسی

نه گؤزلدی دنیزلرین قووقاسی

دوداقیندان اؤپسم اؤلوم

سیررینی آلسام یاشام

سن دن می آیریلسام

سنین له قالسام

اللریمین قابارینا قاتیلسام

خاتیرلاسام

اوراخ ، دیرمیخ ، مالاغان

آت آراباسی، خوروم، تیرپان

بیزلره هپ بودور یاشاماق

خاتیرلاماق خاتیرلاماق خاتیرلاماق

           سهند

           اوجا بیر داغ گزجکسن دلی دورانلار ایچینده

           بیل او داغدی

           بیل او معصومجا یئکلمیش بیر اوشاقدی

           آدی داغدی

           فیکره باخسان او نه سولدی نه ده ساغدی

           ایزی تبریزده اؤلونجک قالاجاقدی

           اؤزو هاردان ، سؤزو هاردان، گؤزو هاردان

           بیله مزسن

           نه زامان اونلا تانیشدیم

           بیله مزسن

          چنلی بیر ماهنی نی هاردان اؤپه جکدی

           بیله مزسن

          کیمی هاردان ووراجاخدی

          بیله مزسن

          منه

         هی هی

         دئیه سسلنسه ائشیتمم

         اونو گؤرمم

         من اؤلوبدور دئیه بیلمم

                                                                        یوللار

                                                                        یوللار بویو اوزانمیشام

                                                                       اوزون یوللار قازانمیشام

                                                                       چوخالمیشام ، آزالمیشام

                                                                        یوخلامیشام ، اویانمیشام

                                                                        من بوزقوردام دایانمیشام

آکگون آکووا

(1962)

«آکیازی»دا دوغولدو.اورتا اؤیره‌نیمی‌نی «غبضه» اورتااوخولوندا، یوکسک اؤیره‌نیمی‌نی آنکارادا «حاجت تپه» بیلیم‌یوردونون شیمی موهندیس‌لییی بؤلومون‌ده بیتیردی. ایستانبول بیلیم‌یوردونون «ایشلتمه ایقتیصادی» انستیتوسوندا تخصوص آلدی. تیجارت ایشی گؤردو.ایلک شعری 1984 ایلینده «میللیت صنعت» درگی‌سینده، سونراکی‌لار «اورن‌سل کولتور»، «وارلیق» کیمین درگی‌لرده یاییم‌لاندی.شعر یازماق‌لا برابر تجروبه و گزمه شکلینده یازی‌لاردا یازماق‌دادیر.

اثرلری:

شعر: سانسورتتورمه شاعیر آبو (1991)، پپتیه (1992)، بابا منه چیغیرما (1994)، عشق و قویروقلو اولدوز(1997)، سئچمه شعرلر(1998).

دوزیازی: گؤزل آت‌لار اؤلکه‌سی (1996)، ییخیلمیش بیر اوشاق باخچاسی کیمین‌ایدی اوزو(1997).

یاغیش بیزی ایزله‌ییر سئوگیلیم، یالنیزجا بیز

آنی‌لاری‌نی یئرلردن توپلایان‌لار درنگیندن دؤنورم

بیر یانیب بیر سؤنورم

یاغیش بیزی ایزله‌ییر سئوگیلیم، یالنیزجا بیز

یالنیزجا بیز کئچمیشی یاندیردیق، یالنیزجا بیز

بیر چتیره چارپیپ باتان بیر گمی‌ده‌ایدیک، اییلدیک

اییلدیک و ایپ‌لرینی چؤزدوک

سون سؤز ایپلی اوچورتما شنلیگینه دؤنوشدو بیرلیک‌ده‌لیییمیز

یاغیش بیزی ایزله‌ییر سئوگیلیم، یالنیزجا بیز

آغزیمیز سوروتله‌ییب گؤتورور چالار ساعات‌لاری

ان تهلیکه‌لی اوتاق‌لارینداییق هتل‌لرین

آنی‌لاری‌نی یئردن توپلایانلار درنگیندن دؤنورم

بیر یانیب بیر سؤنورم

یاغیش بیزی ایزله‌ییر سئوگیلیم، یالنیزجا بیز

یالنیزجا بیز بایراق‌لاری یاندیردیق، یالنیزجا بیز

گؤزیاشی شیشه‌لرینه چارپیپ قیریلان بیر اؤلکه‌ده‌ایدیک، سئودیک

سئویلدیک و چیرکه پاسا دایاندیق

یئنی‌دن سئودالانیرام سنه بیربئله قاچاق گون‌لردن سونرا

یاغیش بیزی ایزله‌ییر سئوگیلیم

بیر بارداق یئر اوزونده یئنی‌دن فیرتینا

اود قورت*‌لاری

ایشیق‌لا ایلگیلی بیر یازی اؤخویوردوم، الکتریک‌لر کسیلدی

بوغازیندان کئچه‌رک میعده‌سینه یئندی شهر گئجه‌نین

شمع آختارمادیم، حال بو کی واریدی

پنجره‌یه گئتدیم قالخیب چالیشما میزیم‌دن

ایکی سئوگیلی‌دن سؤز ائدیردی آغاج‌لار پیچیلداشاراق باغچادا

آغاج‌لارین یالنیزلیق‌لاریندان قورخدوم

سونرا یول‌لاردان سؤز آچدیلار، خیال ائتدیک‌لری یول‌لاردان

ایندی او زامان اود قورت‌لارینی

بیربیرینی قووالایان ایکی یانارسؤنر ایشیغی گؤردوم

گزینن سون اولدوزلاری‌ایدیلار یئراوزونون

چالدیقلاری جیرجیرلاری تاختا قفس‌لره دولدوران

بیر اوغرو دسته‌سی کئچدی کوچه‌دن

آی سیلیردی، سیلیردی جام‌لارینی ترله‌ین ائولرین

بیر چای شهره گئری دؤنمه‌یه‌جه‌یینی بیلدیرن

بیر مکتوب یازیب آخیب گئتمیشدی سودان سبب‌لرله

یئر چکیمی‌نی عشق یوخسول‌لارینا بوراخیب

بیربیر چیخارتدیم پالتارلاریمی

و قاپیسی‌نی آرالادیم یاتدیغین اوتاغین

سونرا آچیلماق اوچون توخونمامی گؤزله‌ین

صورتی گول‌لری گزدیرمه‌یه گئتدیک

آغاج‌لارین گؤزلرینی یومدوغو کیچیک مئشه‌ده

گؤی‌اوزومو تیتره‌دیردی ایسلاق کپنک قاناتلارین

و گئجه‌یی

بو دیشله‌ییب دوردوغون گئجه‌یی

گئت گئده درینله‌شن قارانلیق‌دا گئت گئده سویویان گئجه‌یی

اولدوزلارین گؤی فیشک‌لری کیمین ایچیمیزده پاتلادیغی گئجه‌یی

چئینلمیش سحرله بیرلشن و کیچیلن گئجه‌یی

هر گونه بئله باشلیاق سئوگیلیم

بئله، اود قورت‌لاریندان تشککور ائده‌رک

- - - - - - - - - - - - - - -- - -- - - - - -- - - - - - -- - - - -- - -- -- -

اود قوردو: کرم شب تاب

اؤزدمیر اینجه

 (1936) 

"مرسین" ده دوغولدو. آنکارا "غازی" اؤیرتیم مرکزینده فرانسا دیلی بؤلومونو بیتیردی. بیر ایل پاریس ده قالدی. موختلیف اورتا اوخول لاردا معلیم اولدو.  TRT ده چئویرمن و یؤنتمن* اولاراق چالیشدی. 1983 ده "ماللارمه" آکادمی سی نین (پاریس) موخبیر عوضویتی نه سئچیلدی. یایین ائولرینده ائدیتورلوق و چئویرمن لیک ایشلری گؤردو، درگی لرده یازار اولاراق چالیشدی. اؤزدمیر اینجه عینی زامان دا شعر نظریه سی نین اوستون ده ائتدیگی موطالیعه لر ایله شعر، رمان و باشقا ترجومه لرله ده ادبیاتیمیزی زنگینلشدیرن صنعتچی لریمیزدن دیر. ایلک شعرلری ایکینجی یئنی*نین اؤزللیک لرینه صاحیب دیر. داها سونرالار خالق شعریندن، "ناظیم حیکمت" دن و چاغداش فرانسا شعریندن تاثیر آلدی. بو قونولارین هامیسیندا ایشله دی. سمبلیک، جالیب تشبیه لر و مجازلارین یئر آلدیغی جوشقولو بیر آنلاتیم لا،ایچ دن، راحات بیر سؤیله ییش له زنگین بیر دیل له یازدی.

اثرلری:

شعر: قارقی*(1963)، صورت جلسه لر (1967)، گیلاس زامانی (1969)، قارشی آلین یازی (1974)، یئله یازیلی دیر (1979)، آلمانین تاریخی (1981)، شهرلر (1981)، یئددی دریالار گئچسن (1983)، سیاست نامه (1984)، اسکی شعرلر (1985)، حایات بیلگی سی (1986)، زوربا* و اوزان (1987)، باشاق ایله ترازی (1989)، برج لار مداری (1989)، جلیقه لری تاوان دادیر (1989)، گونش ساعاتی (1990)، گورله ویک (1990)، گون دؤنومو گون دؤنومو (1992)، یایین سسی (1994)، یوخوسوزلوق (1995)، مانی – های (1998).

سئچکی: دونیا شعر آنتولوژی سی (1987- 1986، 4 جیلد. آ. بهرام اوغلو ایله).

دوزیازی: شعر و گرچک لیک (1985)، سؤز و یازی (1991)، تابولا راسا (1992)، دایناسورجا (1993)، تاریخ باغیشلاماز (1994)، چیلله تؤرن لری (1995)، بو نه بیچیم مملکت (1996)، نه قیزیل نه گوموش (1997، سؤیله شیلر).

اؤدول لری : داش لار، یئنی له مه لر، نرده لر (TDK 1979 ترجومه شعر اؤدولو).

    بیر قوش

بیر قوش اوچوردو "سیسام"لا "قوش آداسی" آراسیندا

آنلیامادیم بیر تهر تورک مویدو یوخسا یونان می

بیر باشقا یئردن می یوخسا؟ هئچ بیر بلیرتی یوخ

دنیزدن سوروشدوم اونو: او بیر غواص قوشدور دئدی

تورلار توخویار دورمادان باغریم دا

گؤک اوزون دن سوروشدوم اونو: او منیم قاصیدیم دیر دئدی

بنفش دن، گول رنگیندن افلاطونا قدر

بالیق لاردان سوروشدوم اونو، قاباق دا کی قوش لاردان

تاباق لاردان سوروشدوم، بایراق لی پرچم لی

هامیسی بیر شئی دئدی بیر جاواب آلانمادیم

بیر قوش اوچوردو "سیسام"لا "قوش آداسی" آراسیندا

آنلیامادیم بیر تهر تورک مویدو یونان می

بیر باشقا یئردن می هانسی میللت دن؟

ای قوش دئدیم، کیم لردن اولورسان، هانسی اؤلکه دن؟

من بیر مارتیام دئدی یاشیم دونیانین یاشیندا

اؤلکه می سوروشسان: یئر اوزو، گؤک اوزو و دنیز

سینیرلاریمی سوروشسان: تورپاق دیر، سو و هاوا

    ای اوغول یازیچی اولورسان

ای اوغول بیر گون یازیچی اولورسان

گؤزو گؤزونده اوره یی اوره یینده الی الینده

اینانجین دادینی دئ اؤلکه مین اوشاق لارینا

ای اوغول بیر گون یازیچی اولورسان

قوشقونون توپلانمانین و گؤزله مه یین یازیچی سی

آمان مثل آنلاتما اؤلکه مین اوشاق لارینا

زامان آخیب گئتمک ده داغ داش دییشمک ده دیر

دمیر پاسلانماق دا تمل چورومک ده دیر

آل قلمی بیلدیگین ان گرچک سؤزو یاز

ایندی اود کرپیشی آغاج لار کؤک لری

ایندی آیاغیمیزین زنجیری کوره ییمیزین خنجری

یازیلمامیش شعر آدسیز بوکولو کیتاب

کیشی لریمیز وار آلمانین بیر یاریسی

بیرآز صبر بیرآز اؤفکه بیرآز سارماشیق

سوروسو سوروشولمامیش جاواب بوینو "پیر سولطان"

ای اوغول بیر گون یازیچی اولورسان

سسینی سئو سئوگینی چوخالت اوره یینی آچ

اونو گؤزل اؤلویو آنلات اؤلکه مین اوشاق لارینا

-         - - -- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

یؤنتمن: کارگردان

ایکینجی یئنی: تورکیه نین مودرن ادبیاتی نین بیر دوره سی

قارقی: نیزه

زوربا: بوینو یوغون، زور دئین

باخیشلاری ان یابانجی تانیش ایدی، گؤزلری دانیشیردی منله، گؤزلرینین سسی ده تانیش ایدی.سانکی اونو تانیییردیم دوغولاندان بری. او منی دونیا ایله باریشدیردی، او منی ان یابانجی دویغولارلا تانیشتیردی، سئودیم می اونو؟ ائله دیر من سئومیشدیم اونو، سئودالانمیشدیم، دئمک بئله راحاتجا سئومک اولارمیش و من نئجه راحاتجا سئودالاندیم. بو وئبلاگ او گؤزل گونون ایل دؤنومونده یاراندی، آذرین یئددی سینده. سئوگیلیم آذرین یئددی سی سئوگیمیز گونو قوتلو اولسون...

سئوگی نی اوزاقلاردا آختاردیغیم زامان
الیم چاتمایان بیر شئ ساندیغیم زامان
منیم اوزاق گؤرن گؤزلویومو گؤزلریم دن
سن گؤتوردون سئوگیلیم
و گؤستردین منه
الکتریک سیم لرینین اوستونده
نئجه سئویشن
ایکی سئرچه نی
دئمک سئوگی بوایمیش...

سئوگی گونوموز قوتلو اولسون
سنی چوخ سئویرم